Diplomatik kaynaklar, İran ile İngiltere, Fransa ve Almanya arasındaki nükleer müzakerelerin Cuma günü İstanbul’da düzenleneceğini açıkladı. Öte yandan Rusya ve Ukrayna arasındaki müzakerelerin de bu hafta içi İstanbul’da yapılması öngörülüyor.
Diplomatik kaynaklardan alınan bilgiye göre, İstanbul bu hafta yine diplomasinin merkezi olacak. İran ile İngiltere, Fransa ve Almanya arasındaki nükleer müzakerelerin Cuma günü İstanbul’da düzenleneceğini açıklayan diplomatik kaynaklar, Rusya ve Ukrayna arasındaki müzakerelerin de bu hafta içi İstanbul’da yapılmasının öngörüldüğünün bilgisini verdi.
İran'ı temsilen dışişleri bakan yardımcıları katılacak
İran devlet televizyonunun haberine göre İran, 2015'teki nükleer anlaşmanın Avrupalı taraflarının talebi üzerine yeni tur nükleer görüşmeyi kabul etti.
İstanbul'da 25 Temmuz Cuma günü dışişleri bakan yardımcıları düzeyinde yapılacak nükleer görüşmelere İran'ı temsilen dışişleri bakan yardımcıları Mecid Tahtrevançi ile Kazım Garibabadi katılacak.
İran ile E3 olarak adlandırılan nükleer anlaşmanın Avrupalı tarafları İngiltere, Fransa ve Almanya, 16 Mayıs'ta yine İstanbul'da dışişleri bakan yardımcıları düzeyinde bir araya gelmişti. Taraflar, ABD ile İran arasında süren müzakereler sırasında yapılan görüşmelerin devamı konusunda anlaşmıştı.
İsrail'in saldırıları sonrası müzakere süreci kesilmişti
İran ile ABD müzakere süreci devam ederken İsrail, 13 Haziran'da İran'a saldırı başlatmış ve hem ABD hem de Avrupa ile müzakere süreci kesilmişti.
İran, 2015'te imzalanan nükleer anlaşmayla kaldırılan Birleşmiş Milletler (BM) yaptırımlarının geri getirilmesini sağlayabilecek "tetik mekanizması (snapback)" adı verilen maddenin, Avrupa ülkeleri tarafından işletilmesinden endişe ediyor. Söz konusu mekanizmanın süresi 18 Ekim'de sona eriyor. İran'ın nükleer programıyla ilgili çözüm üretilemezse Avrupa ülkelerinin bu tarihten önce mekanizmayı işletebileceği öngörülüyor.
2015'teki nükleer anlaşma ve "tetik mekanizması"
İran ile BM Güvenlik Konseyinin 5 daimi üyesi ve Almanya arasında 14 Temmuz 2015'te yaptırımların kaldırılması karşılığında İran'ın nükleer faaliyetlerinin sınırlandırıldığı bir anlaşma imzalanmıştı. ABD, 2018'de anlaşmadan tek taraflı çekilmiş ve İran'a yaptırımları geri getirmişti. İran, Avrupa ülkelerinden ABD'nin yaptırımlarını telafi edecek önlemler almasını istemiş ancak Avrupalılar ABD'nin eylemine karşı çıksa da bu konuda adım atamamıştı. İran, bunun üzerine 1 yıl sonra anlaşmadaki taahhütlerini kademeli olarak durdurmaya başlamış ve daha sonraki süreçte yüksek düzeyli uranyum zenginleştirme faaliyetlerine yönelmişti.
İngiltere, Fransa ve Almanya ise ABD'nin tek taraflı çekilmesinden sonra uygulanmayan nükleer anlaşmada yer verilen ve "snapback" olarak adlandırılan, İran'a anlaşmayı ihlal ettiği gerekçesiyle BM yaptırımlarını yeniden getirme imkanına sahip maddeyi işletme tehdidinde bulunuyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise Avrupalı tarafların, "anlaşmanın temellerini ihlal ettikleri" ve "anlaşmadaki katılımcı rollerini kaybettikleri" için mekanizmayı harekete geçirebilecek hukuki dayanağa sahip olmadığını ifade etmişti.
Kaynak: AA / TRT HABER
